VietTUG.org - old forum - news archive

title = vieTeX thay thế WinEDT và TXC
author = viettug   
created = 12/05/2007
updated = 20/05/2007

Tôi được biết VisualTeX từ một thông báo của CTAN trong năm 2006. Chương trình này cũng được nhanh chóng giới thiệu tại diễn đàn của Khoa Toán, Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh. Tôi đã rất háo hức thử, cùng với teXer (đại học Huế), bởi qua lời giới thiệu thì VisualTeX hỗ trợ Unicode và hoàn thành lệnh.

Thật đáng buồn là kết quả không như mong đợi: tác giả của VisualTeX là người Nga và mặc dù rất tiện lợi, những hỗ trợ của nó (VisualTeX) hoàn toàn không phù hợp với người Việt. Việc chỉnh đổi cấu hình cũng khá khó khăn. Sau một hồi loay hoay, tôi quyết định thôi tìm hiểu Editor này nữa. Đó cũng là lý do tại sao khi thầy N.H Điển thông báo chỉnh sửa VisualTeX để có vieTeX (ngày 11/07/2006) thì tôi rất thờ ơ.

Ghé lại trang của thầy N.H Điển trong thời gian gần đây, tôi thực sự bị cuốn hút bởi vieTeX đã rất hoàn thiện. Bản vieTeX mới nhất được cập nhật vào ngày 33/5/2007. Phải nói rằng thầy N.H Điển rất tuyệt khi đã nhận thấy tiềm năng của VisualTeX.

Trao đổi thêm... (26 ý kiến)

Sau khi tải về hai tập tin vieTeX1.zipvieTeX2.zip, tôi xả nén liên tiếp để được thư mục vieTeX. Chép chuyển thư mục này vào ổ đĩa C, mở thử một tập tin TeX. Lần chạy đầu tiên, vieTeX báo là không tìm ra tập tin thi hành TeX. Tôi bèn tắt vieTeX và cài đặt VnMiK-3.0.3

snap3.jpgSau khi khởi động lại vieTeX, điều làm tôi vô cùng ngạc nhiên, là vieTeX hỗ trợ Folding: mở đầu và kết thúc môi trường được đánh dấu, nhờ đó, khi click vào biểu tượng mở đầu để thu gọn hoặc mở rộng toàn bộ nội dung môi trường. Điều này rất thuận tiện khi biên soạn tài liệu lớn. Tính năng Folding có trong hầu hết các Editor xịn trong môi trường Linux, bây giờ đã có với người dùng TeX trog Windows! Chỉ điều này thôi, những người dùng TeXnicCenter hay WinEDT đã phải ghen tỵ!

snap2Điều thứ hai, là vieTeX hỗ trợ Unicode (tôi soạn tài liệu với \usepackage[utf8]{vietnam} trên hệ thống VnMiK-3.0.3). Nhưng mới nhìn, cỡ chữ quá to (chắc là thầy N.H. Điển chỉnh như vậy để nhìn cho rõCool). Trên màn hình 800x600, với cỡ chữ đó tôi chỉ có thấy rất ít dòng trong màn hình vieTeX. Ngoài ra, tôi muốn chỉnh lại kiểu chữ Courier New là kiểu chữ tôi rấy hay dùng khi soạn mã nguồn. Tôi bèn vào Menu Settings / Configuration và đổi font lại như hình bên (snap2). Nhưng điều làm tôi bất ngờ, là các cỡ chữ trên màn hình vieTeX chỗ nhỏ chỗ to trông rất thảm hại. Tìm kiếm một lúc, tôi mới biết cần phải chỉnh nhờ Menu Settings / Edit Styles / TeX (trước đó, tôi đã chọn kiểu TeX nhờ Menu Settings / Set style / TeX ). Phát hoảng vì như ở snap4.jpg , cần phải chỉnh cỡ chữ cho rất nhiều nơi. Lười biếng, tôi tắt vieTeX, dùng EditPlus mở tập tin c:/vieTeX/ config / vieTeX.ini lên và dùng tính năng thay thế để được font 12. Lần này mở vieTeX lại với tài liệu cũ, các cỡ chữ đã ăn khớp nhau, như ở hình thứ nhất (snap3).

snap1Tôi thử biên dịch cách sử dụng Menu Compile / Compile TeX project. vieTeX báo lỗi 'không tìm thấy đường dẫn'. Vào Menu Settings / Configuration rồi đổi lại thư mục thi hành của MikTeX cho phù hợp như hình bên (snap1.jpg ). Lần này biên dịch tốt. vieTeX sẽ gọi đến trình biên dịch bên ngoài, giống như WinEDT: cửa sổ của chương trình dịch được mở riêng (so sánh với TeXnicCenter, TeXnicCenter gọi chương trình từ bên trong nó).

Sau đó, tìm trên thanh công cụ biểu tượng xem DVI để xem kết quả! (Những biểu tượng của vieTeX rất khó nhìn; tôi phải loay hoay một lúc mới tìm ra cái mình cần. Lúc ban đầu, phát hoảng vì không tìm ra menu nào để xem kết quả DVI).

Tôi thử với tính năng hoàn thành lệnh. Không như nhiều chương trình mà tôi biết, vieTeX dùng tổ hợp phím Ctrl + Enter để kích hoạt tính năng này. Nhưng đáng buồn là vieTeX hiểu quá ít lệnh. Với tiền tố \use, vieTeX chỉ đề nghị được có lệnh \usepackage. Cuối cùng, tôi cũng phát hiện ra, vieTeX tự động thu nhập các lệnh: khi gõ vào lệnh \usefoobar, lần sau với tiền tố \use thì vieTeX sẽ đề nghị cả \usepackage\usefoobar. (Điều này làm tôi nhớ lại Winefish là trình soạn thảo LaTeX mà tôi viết cho người dùng Linux: tôi gọi tính năng này là Auto-Collector.) Sau khi tắt vieTeX và mở lại, lệnh \usefoobar vẫn được nhận biết. vieTeX thật sự thông minh!

Tạm dừng ở đây, tôi khám phá thư mục c:/vieTeX. Các tập tin readmesetup đều rất sơ sài. Mặc dù vieTeX không cần cài đặt, nhưng việc cấu hình của nó không đơn giản. Hy vọng là tác giả đề cập chi tiết đến điều này trong tài liệu hướng dẫn...

Trong c:/vieTeX/, có rất nhiều tập tin TeX mẫu của thầy N.H Điển. Thầy quả thật công phu và chu đáo. Tôi cho rằng, việc cho các tập tin mẫu này sẽ tốt hơn nếu các tập tin được đặt tên gợi ý hoặc có một danh sách mô tả thích hợp. Tôi chép và để tất cả các mẫu này vào tập tin nhd_vieTeX_stuff-1.0.zip để các bạn có thể tải về nếu muốn. Trong quá trình tìm hiểu thư mục c:/vieTeX, tôi thấy có điều thú vị, là vieTeX hỗ trợ script. Tôi chưa thể thử ngay, nhưng qua mô tả trong lời Menu Help / Macro Script, vieTeX sẽ thật sự hữu dụng: bằng các script, công việc soạn thảo sẽ được tự động hóa đến mức tối đa.

Tạm dừng ở đây. Theo tôi, vieTeX là người thay thế xứng đáng cho tất cả các LaTeX editor cho người dùng Windows mà tôi hiện biết. Một số tính năng khác tôi chưa kịp khám phá, bởi để dành cho bạn: script, kiểm tra chính tả, gõ tắt (autotext), toolbar trực quan, làm việc theo dự án,... Bạn nên bắt đầu thay đổi một thói quen, cho cuộc sống thoải mái hơn nhé!

Còn một điều mà tôi còn băn khoăn. VisualTeX là một sản phẩm mã nguồn mở, phân phối theo giấy phép GPL. Tôi không biết thầy N.H Điển đã có những thay đổi gì để làm nên vieTeX, cũng như không rõ bản vieTeX mới nhất dựa trên phiên bản nào của VisualTeX. Việc không công bố mã nguồn của vieTeX là trái với thông lệ của người làm mã nguồn mở. Tôi nghĩ rằng tôi cần phải dùng VisualTeX để thấy được sự khác biệt! Một khi mã nguồn được công bố, việc Việt hóa VisualTeX sẽ thành công hơn!

Cám ơn thầy Nguyễn Hữu Điển đã mang lại cho người dùng TeX một Editor đầy đủ tính năng. Kính chúc thầy sức khoẻ!

Các liên kết:
* trang của thầy N.H Điển  và trang wiki về thầy
* Bản vietex gốc (3/5//2007): vieTeX1.zipvieTeX2.zip
* Tải về từ ViệtTUG repos (cấu hình cỡ chữ 12)
 - vietex (03/05/2007, bỏ đi các tập tin tex mẫu)
 - các tập tin TeX mẫu của thầy N.H Điển
 - tài liệu hướng dẫn dùng VieTeX (39 trang, PDF version)
* trang wiki về vietex

Trao đổi thêm... (26 ý kiến)