VietTUG.org - old forum

id = 3541, parent = 3540, thread = 3481, catid = 10, locked = 0, moved = 0,
userid = dduyhai, ip = 58.187.9.72, time = 2007/05/10 (1178748981) ,
subject = Re:Dùng tiếng Việt với LaTeX, hits = 0, karma = 2+0-,
Winedt: Xin lỗi bác ble vì em quên mất không đã đụng đến winedt. Công nhận phần mềm shareware winedt khá là đẹp và nhiều tiện ích. Tuy nhiên nhược điểm của nó là không free, không hỗ trợ unicode và bla bla. Để có được license winedt thì ta phải tốn cỡ 30 USD đến 50 USD (tùy loại license). Nếu là em thì em sẽ donate số tiền đó cho một phần mềm editor nguồn mở nào đó (winefish chẳng hạn). Dĩ nhiên là nếu bác ble dùng phần mềm bẻ khóa thì em thua.

VnTeX: Còn về vntex của NHD thì thành thật mà nói, nó đang được dùng khá rộng rãi ngoài Hà Nội này. Em xin mạn phép các đại gia về đoạn nói về vntex(NHD) của em ngay sau này. Đoạn này là những gì em biết được qua dân gian, không có trong chính sử nên chắc có nhiều sơ sót. Em mong các bác tha thứ và góp ý (đừng mắng em là được, em hay tủi thân lắm đó).

Phần mềm TeX đầu tiên được đưa về Việt Nam có lẽ là của thầy NHVH mang từ Mỹ về với giá 200 USD (phần mềm bản quyển hẳn hoi nhé) từ đầu thập niên 90 của thế kỷ 20 thuộc thiên niên kỷ trước. Nhưng do lúc đó máy tính hiếm như Sao La và có lẽ là do nhận thức của mọi người chưa đúng về nó nên chẳng biết nó đã lưu lạc nơi nào. Nhưng việc soạn thảo TeX vẫn phải đến và lúc đó là dùng AMSTeX thì phải. Mọi thứ đều rất thủ công và nặng nhọc, đặc biệt là với Tiếng Việt, các Marco bỏ dấu ra đời. Em còn lưu giữ được các file nguồn tex cho hai cuốn sách "Đại số tuyến tính" của thầy Nguyễn Hữu Việt Hưng và "Phương pháp mô phỏng số Monte Carlo" của thầy Nguyễn Quý Hỷ được soạn bằng các marco ấy. Nhìn vào mấy file đấy mà thấy nể phục các vị tiền bối thật. Các thầy chẳng quản khó nhọc mà kỳ công soạn lên những tác phẩm Toán học cho hậu thế.

Khi windows 95 ra đời và hậu thế của nó, phiên bản windows 98 SE chiếm lĩnh các PC của nước ta, một cuộc đại chiến đã xảy ra. Hẳn các đại ca còn nhớ như in những ngày kinh hoàng đó, cuộc chiến mang tên, Việt Nam Font War với 41 xứ quân (tức là 41 bảng mã). Trong Nam, font VNI chiếm ưu thế, ngoài Bắc, font TCVN3 là bá chủ. Quần hùng Tin học trong nước một phen lao đao thất đảm. Cùng thời kỳ đó PCTeX32 ver 3.1.1 và sau này PCTeX 4.2 ra đời với giao diện rất thân thiện với người dùng. Viện Toán học Việt Nam lúc đó đã bỏ rất nhiều công lao để gõ được Tiếng Việt trong mấy phần mềm này và thầy Điển đã góp công rất lớn cho việc ra đời một sản phẩm tên là vntex dựa trên font TCNV3 với dòng preamble quen thuộc với nhiều sĩ phu Bắc Hà \usepackage{vnfonts}. Mặc dù còn có nhiều khiếm khuyết (nếu so với vntex của anh Thành) nhưng công bằng mà nói vntex (NHD) này đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong việc soạn thảo Toán học của miền Bắc. Một khối lượng cực lớn các văn bản toán học tiếng Việt đã đang và sẽ được tạo ra với câu lệnh \usepackage{vnfonts}. Thầy Điển cũng đã soạn ra hai quyển sách dạy LaTeX góp phần phổ biến LaTeX đến nhiều nơi. Nhưng rồi cái ngày hoàng kim của vntex (NHD) đã bị đe dọa bởi vntex (HTT). Bằng nhiều nỗ lực và thời gian, vntex (HTT) ngày càng hoàn thiện và đã đạt được tới mức độ như ngày nay.

Tuy nhiên vntex (HTT) chưa thay thế ngay được vntex (NHD) trong một sớm một chiều (ít nhất là trên đất Bắc) vì còn rất nhiều lý do. Em xin tạm kể ra đây mấy lý do sau.

Thứ nhất là còn rất nhiều văn bản soạn thảo dựa trên vntex (NHD). Việc chuyển lượng văn bản này sang vntex (HTT) là cực kỳ không đơn giản do có một số lượng rất lớn các lệnh \font đã được định nghĩa dựa trên các font TCVN3 có trong package vnfonts nên việc chỉnh sửa rất tốn công.

Thứ hai là vntex (NHD) đã có một thời gian dài tồn tại trước khi vntex (HTT) trở thànhlà một thay thế xứng đáng. Rất nhiều máy cài PCTeX với vntex (NHD) và người dùng cuối thấy rất khó khăn trong việc thay đổi thói quen cố hữu của họ. Việc thuyết phục mọi người chuyển sang dùng MiKTeX lại càng khó hơn. Đối với họ việc học soạn thảo văn bản toán học bằng PcTeX thay vì dùng Word đã là một bước chuyển lớn rồi. Việc khuyến khích dùng một tex distro khác rất mất thời gian.

Thứ ba là thầy Điển cũng có những cải tiến tích cực trong sản phẩm của mình. Xem chi tiết ở http://nhdien.infinites.net/.
Thứ tư là ..., thứ năm là ..., thứ sáu là ..., thứ bảy là ngày nghỉ mất rùi .